Aleksandr Solzhenitsyn

(11/12/1918 – 3/8/2008)
www.tudiendanhngon.vn - Danh nhân - Aleksandr Solzhenitsyn

Alekxandr Isayevich Solzhenitsyn (tiếng Nga: Алекса́ндр Иса́евич Солжени́цын, 11/12/1918 – 3/8/2008) sinh ở Kislovodsk, vùng bắc Kavkaz. Bố mất khi Solzhenitsyn chưa sinh, mẹ đi làm nghề đánh máy để nuôi con. Năm 1925 hai mẹ con chuyển về thành phố Rostov-trên-sông-Đông (Rostov-na-Donu). Từ năm 1926 đến 1936 học ở trường phổ thông thường bị bạn bè chế diễu vì đeo thập tự và không muốn vào Đội thiếu niên Lenin. Sau đó, nghe theo lời khuyên của các thầy cô giáo, Solzhenitsyn đã tiếp nhận lý tưởng cách mạng, năm 1936 vào Đoàn thanh niên cộng sản Komsomol. Từ nhỏ Solzhenitsyn đã muốn trở thành nhà văn nhưng có năng khiếu toán học nên năm 1936 ông theo học khoa Toán trường Đại học Rostov để sau này dễ kiếm việc làm. Những năm học ở Đại học Rostov, Solzhenitsyn luôn là sinh viên xuất sắc, được nhận học bổng Stalin.

Năm 1937 ông lý tưởng hóa cách mạng, đã từng dự định viết tiểu thuyết về Chiến tranh thế giới thứ nhất với tên Hãy yêu cách mạng. Năm 1939 ông tham gia lớp học hàm thụ ở Đại học Triết - Văn - Sử Moskva danh tiếng thời đó. Năm 1941 tốt nghiệp Đại học Rostov, nhập ngũ và được thưởng hai huân chương với quân hàm đại úy. Thời gian này Solzhenitsyn sáng tác một số tác phẩm, trong nhận thức và tư tưởng bắt đầu có những thay đổi. Tháng 7 năm 1945 ông bị kết án tù 8 năm vì một bức thư viết gửi bạn bày tỏ quan điểm chống lại chủ nghĩa Stalin. Những năm tháng tù đày, đi qua nhiều nơi trên đất nước đã giúp ông sau này có được chất liệu sống thực cho những tác phẩm của mình. Năm 1952 ông bị ung thư phải mổ nhưng nhờ điều thần kỳ đã qua khỏi. Stalin mất, ông được phục hồi, về sống ở Moskva đến năm 1957 rồi đi Riazan dạy học. Trong thời gian này ông bắt đầu viết tiểu thuyết Tầng đầu địa ngục (В круге первом, 1955-1968) và in truyện vừa đầu tiên Một ngày của Ivan Denisovich (Один день Ивана Денисовича, 1958) cùng một số tác phẩm khác đã khiến ông rất nổi tiếng, đến mức được đề cử nhận giải thưởng Lenin.

Năm 1967, sau khi Alekxandr Solzhenisyn gửi một bức thư ngỏ đến Đại hội nhà văn Liên Xô phản đối chế độ kiểm duyệt, ông bị chính quyền và báo chí phê phán kịch liệt, bị khai trừ khỏi Hội nhà văn, bị cấm in sách. Một số tác phẩm của ông không được in ở trong nước nhưng có người đem in ở nước ngoài mà không xin phép ông như Tầng đầu địa ngục, Trại ung thư (Раковый корпус), Tháng 8 năm 1914 (Август четырнадцатого), điều này càng khiến chính quyền Xô Viết phản ứng nhưng ông được nhiều người biết đến, nhất là những gì ông viết ra đã cho thấy ông là một nhà văn có cái nhìn sắc bén về thời đại ông đang sống.

Năm 1970, Alekxandr Solzhenisyn được tặng giải Nobel nhưng ông không đến Thụy Điển nhận lễ trao giải vì sợ sau đó không trở về nước được; hai năm sau ông mới đến nhận giải và đọc Diễn từ. Năm 1974, sau khi công bố bản tuyên ngôn Sống không dối trá (Жить не по лжи) và cho in tác phẩm Quần đảo GULag (Архипелаг ГУЛаг) ở Paris, Solzenitsyn bị bắt, bị nhà nước Liên Xô tước quyền công dân và bị trục xuất sang Cộng hòa Liên bang Đức, sau đó ông định cư ở Hoa Kỳ.

Năm 1991, sau thời cải tổ, chính quyền Liên Xô chính thức xóa án cho ông. Tháng 5 năm 1994 ông trở về sống ở Nga. Năm 2006 ông được tặng giải thưởng nhà nước của Liên Bang Nga vì những đóng góp xuất sắc trong hoạt động nhân đạo. Ngày 3 tháng 8 năm 2008, do căn bệnh đau tim, ông qua đời ở nhà riêng tại ngoại ô Moskva, hưởng thọ 89 tuổi. Trước đó ít lâu, ông đã mắc chứng huyết áp cao. Trong khi con trai ông là Stepan nói ông chết do bệnh đau tim, theo một số ghi nhận khác thì ông chết sau cơn đột quỵ. Hay tin, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã gửi lời chia buồn tới gia đình Solzhenitsyn. Nhà văn này còn được Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy mô tả là “một trong những lương tâm vĩ đại nhất của Nga trong thế kỷ 20”. Tổng thống Pháp cũng đánh giá:

“Sự đấu tranh không khoan nhượng, ý tưởng và cuộc đời dài với đầy sự kiện đã biến Solzhenitsyn thành một hình tượng trong sách vở, kế thừa Dostoyevsky”.

Vài tác phẩm của Solzhenitsyn đã được dịch ra tiếng Việt trước năm 1975: Một ngày của Ivan Denisovich, Quần đảo GULag, Tầng đầu địa ngục.

Tác phẩm

Лейтенант (Viên trung úy, 1945), truyện ngắn.

В городе М. (Ở thành phố M., 1945), truyện ngắn.

Письмо № 254 (Bức thư số 254, 1945), truyện ngắn.

Шестой курс (Khóa 6, 1945), truyện vừa.

Один день Ивана Денисовича (Một ngày của Ivan Denisovich, 1958), truyện vừa

Случай на станции Кочетовка (Chuyện ở ga Kochetovka, 1963), truyện ngắn.

Матренин двор (Ngôi nhà của Matriona, 1963), truyện ngắn.

Для пользы дела (Vì lợi ích công việc, 1963), truyện ngắn

Захар-Калита (Zakhar - Kalita, 1966), truyện ngắn

Знают истину танки! (Xe tăng biết sự thật!, 1963-1967), kịch.

Свеча на ветру (Ngọn nến trước gió, 1963-1967), kịch.

Свет, который в тебе (Ánh sáng ở trong ngươi, 1963-1967), kịch.

В круге первом (Vòng đầu, 1955-1968), tiểu thuyết

Раковый корпус (Khu ung thư, 1968), tiểu thuyết

Август четырнадцатого (Tháng 8 năm 1914, 1971, Paris), truyện dài.

Архипелаг ГУЛаг (Quần đảo GULag, in năm 1973, Paris, năm 1990 ở Nga)

Жить не по лжи (Sống không dối trá, 1975), tiểu luận.

Красное колесо (Bánh xe đỏ, 1971-1991), tiểu thuyết lịch sử, 10 tập

Бодался телёнок с дубом (Bê con húc cây sồi, in 1975, Paris, 1991 ở Nga), tự truyện

Bản dịch tiếng Việt

Một ngày trong đời của Ivan Denisovich, Thạch Chương - Trần Lương Ngọc dịch, Sài Gòn, Nguồn Sáng, 1970

Một ngày trong đời của Ivan Denisovitr, Đào Tuấn Ảnh dịch, trong Các nhà văn Nga giải Nobel, Hà Nội, Nxb Lao động và Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây, 2007

Khu ung thư, Vũ Minh Thiều dịch, Sài Gòn, Ngàn Khơi, 1971

Vòng đầu, Vũ Minh Thiều dịch, Sài Gòn, Ngàn Khơi, 1971

Tầng đầu địa ngục, Hải Triều dịch (từ bản tiếng Anh The first circle của Thomas P. White), Sài Gòn, Đất Mới,1973

Vòng đầu địa ngục, Thạch Chương - Thanh Tâm Tuyền dịch (từ bản tiếng Pháp Le 1er Cercle)

Bất ngờ tại nhà ga Krechetovka, Lê Vũ dịch, Hành Trình, 1973

Quần đảo ngục tù, Ngọc Thứ Lang. Trí Dũng, 1974 (Quần đảo Gulag)

Ngôi nhà của Matriona, Nguyễn Văn Sơn, Trẻ, 1974

Ngôi nhà của Matriona'', Võ Minh Phú dịch, trong Các nhà văn Nga giải Nobel, Hà Nội, Nxb Lao động và Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây, 2007
 

 


View: 2955      Nguồn: wikipedia    Quay lại


Danh ngôn của Aleksandr Solzhenitsyn


Văn chương không phải hơi thở của xã hội đường thời, không dám nói lên nỗi đau và sợ hãi của xã hội đó, không cảnh báo kịp thời những mối nguy hại đe dọa đạo đức và xã hội - thứ văn chương đó không xứng đáng với cái tên của văn chương; nó chỉ có cái mã ngoài. Thứ văn chương đó đánh mất lòng tin của nhân dân, và những tác phẩm của nó được phát hành bị dùng như giấy lộn thay vì được đọc.

Literature that is not the breath of contemporary society, that dares not transmit the pains and fears of that society, that does not warn in time against threatening moral and social dangers — such literature does not deserve the name of literature; it is only a façade. Such literature loses the confidence of its own people, and its published works are used as wastepaper instead of being read.

57 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Người đang được ấm áp có hiểu nổi người phải chịu giá lạnh không?

Can a man who's warm understand one who's freezing?

56 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Anh không bao giờ nên hướng con người về hạnh phúc, bởi hạnh phúc cũng chỉ là sự sùng bái của thị trường. Anh nên hướng con người tới sự yêu thương lẫn nhau. Dã thú giày vò con mồi cũng có thể hạnh phúc, nhưng chỉ loài người có thể yêu thương lẫn nhau, và đây là thành tựu cao nhất con người có thể mơ ước đạt tới.

One should never direct people towards happiness, because happiness too is an idol of the market-place. One should direct them towards mutual affection. A beast gnawing at its prey can be happy too, but only human beings can feel affection for each other, and this is the highest achievement they can aspire to.

54 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Sự ghen tị với người khác nuốt chửng chúng ta nhiều nhất.

Our envy of others devours us most of all.

51 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Bạo lực chỉ có thể được che đậy với một lời nói dối, và lời nói dối chỉ có thể được duy trì nhờ bạo lực. Ai từng đem bạo lực ra làm cách thức rồi chắc chắn sẽ buộc phải lấy dối trá làm nguyên tắc.

Violence can only be concealed by a lie, and the lie can only be maintained by violence. Any man who has once proclaimed violence as his method is inevitably forced to take the lie as his principle.

45 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Con người đặt ra mục tiêu chinh phục thế giới, nhưng trong quá trình đó lại đánh mất linh hồn.

Man has set for himself the goal of conquering the world but in the processes loses his soul.

44 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Đòi hỏi phát triển bản thân quan trọng hơn tới mức không thể so sánh được đối với nhu cần mở mang quyền lực bên ngoài.

The demands of internal growth are incomparably more important to us... than the need for any external expansion of our power.

38 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Văn chương trở thành ký ức sống động của một quốc gia.

Literature becomes the living memory of a nation.

34 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Thật đau khổ cho một quốc gia mà nền văn học cắt giảm vì sự cản trở của thế lực. Điều này không chỉ xâm phạm quyền tự do báo chí mà còn đóng kín trái tim của một dân tộc, cắt xén trí nhớ của nó.

Woe to that nation whose literature is cut short by the intrusion of force. This is not merely interference with freedom of the press but the sealing up of a nation's heart, the excision of its memory.

33 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Không phải vì sự thật quá khó nhìn thấy mà chúng ta phạm lỗi... chúng ta phạm lỗi vì con đường dễ dàng và thoải mãi nhất với mình là tìm kiếm sự sáng suốt ở nơi phù hợp với cảm xúc của mình - đặc biệt là những cảm xúc ích kỷ.

It is not because the truth is too difficult to see that we make mistakes... we make mistakes because the easiest and most comfortable course for us is to seek insight where it accords with our emotions - especially selfish ones.

32 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Chỉ giữ những gì bạn luôn mang theo bên mình: những ngôn ngữ đã biết, những vùng đất đã qua, những người đã quen biết. Hãy để ký ức làm hành trang của bạn.

Own only what you can always carry with you: know languages, know countries, know people. Let your memory be your travel bag.

27 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Lòng yêu nước là tình yêu kiên định, tuyệt đối với quốc gia, không phải là sẵn sàng phụng sự nó mà không phê phán, hay ủng hộ những yêu sách không chính đáng, mà là thẳng thắn đánh giá những tội lỗi và thói xấu của nó và sám hối cho chúng.

Patriotism means unqualified and unwavering love for the nation, which implies not uncritical eagerness to serve, not support for unjust claims, but frank assessment of its vices and sins, and penitence for them.

26 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Nếu ta cứ mãi mãi thận trọng, làm sao ta có thể vẫn là con người?

If one is forever cautious, can one remain a human being?

25 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Không phải mức độ giàu có tạo nên hạnh phúc mà đó là sự gần gũi của trái tim với trái tim và cách chúng ta nhìn thế giới. Cả hai thái độ này đều nằm trong tầm tay ta... một người hạnh phúc chừng nào anh ta còn chọn để mình hạnh phúc, và không ai ngăn cản anh ta được.

It is not the level of prosperity that makes for happiness but the kinship of heart to heart and the way we look at the world. Both attitudes are within our power... a man is happy so long as he chooses to be happy, and no one can stop him.

24 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Công lý là lương tâm, không phải lương tâm cá nhân mà là lương tâm của toàn bộ nhân loại. Những ai nhận thức rõ ràng giọng nói của lương tâm chính mình thường cũng nhận ra giọng nói của công lý.

Justice is conscience, not a personal conscience but the conscience of the whole of humanity. Those who clearly recognize the voice of their own conscience usually recognize also the voice of justice.

22 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Giá mà có kẻ ác ở đâu đó âm thầm thủ ác, và chỉ cần phải tách chúng ra khỏi chúng ta để diệt trừ. Nhưng đường biên giới giữa cái thiện và cái ác chạy qua trái tim của mỗi con người. Và ai sẵn sàng phá hủy một phần trái tim của chính mình chứ?

If only there were evil people somewhere insidiously committing evil deeds, and it were necessary only to separate them from the rest of us and destroy them. But the line dividing good and evil cuts through the heart of every human being. And who is willing to destroy a piece of his own heart?

21 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Chưa từng có lúc nào thế giới không chiến tranh. Dù trong bảy nghìn, mười nghìn hay hai mươi nghìn năm. Những nhà lãnh đạo khôn ngoan nhất, hay những vì vua cao quý nhất, hay cả Nhà thờ - không ai trong số họ có thể ngăn chặn nó. Và đừng chịu thua thứ lòng tin dễ dãi rằng những người ủng hộ chủ nghĩa xã hội nóng vội có thể ngăn được chiến tranh. Hay có thể chia tách được chiến tranh vì lẽ phải hay đúng đắn ra khỏi phần còn lại. Luôn có hàng nghìn hàng nghìn người mà đối với họ thậm chí cả chiến tranh theo kiểu đó cũng là vô nghĩa và phi lý.

At no time has the world been without war. Not in seven or ten or twenty thousand years. Neither the wisest of leaders, nor the noblest of kings, nor yet the Church — none of them has been able to stop it. And don't succumb to the facile belief that wars will be stopped by hotheaded socialists. Or that rational and just wars can be sorted out from the rest. There will always be thousands of thousands to whom even such a war will be senseless and unjustified.

21 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Tài năng luôn nhận thức được sự dồi dào của nó và không phản đối chia sẻ.

Talent is always conscious of its own abundance, and does not object to sharing.

20 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Sự nóng vội và hời hợt là căn bệnh tinh thần của thế kỷ hai mươi, và không ở nơi nào căn bệnh này lại thể hiện nhiều hơn ở báo chí.

Hastiness and superficiality are the psychic diseases of the twentieth century, and more than anywhere else this disease is reflected in the press.

19 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Anh vẫn còn quyền lực với người khác chừng nào anh chưa lấy đi mọi thứ của họ. Nhưng khi anh cướp đi của một người tất cả, người đó không nằm trong vòng quyền lực của anh nữa.

You can have power over people as long as you don't take everything away from them. But when you've robbed a man of everything, he's no longer in you power.

18 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Thậm chí dù chúng ta không phải chịu sự tàn phá của chiến tranh, cuộc sống của chúng ta phải thay đổi nếu ta muốn cứu rỗi cuộc đời khỏi con đường tự hủy diệt.

Even if we are spared destruction by war, our lives will have to change if we want to save life from self-destruction.

15 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Thổi bụi khỏi đồng hồ đi. Đồng hồ của các anh chậm rồi. Hãy mở những tấm rèm nặng nề các anh khư khư giữ - các anh thậm chí còn không nghi ngờ rằng bên ngoài trời đã bình minh.

Blow the dust off the clock. Your watches are behind the times. Throw open the heavy curtains which are so dear to you — you do not even suspect that the day has already dawned outside.

10 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Chiến tranh chỉ là ngụy biện cho sự chuyên chế trong nước.

A state of war only serves as an excuse for domestic tyranny.

9 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Không phải điều gì cũng có tên. Có những điều dẫn chúng ta vào vương quốc vượt ra khỏi ngôn từ.

Not everything has a name. Some things lead us into a realm beyond words.

7 người thíchthích danh ngôn Thích

 

Tên:
Email:
Tiêu đề:
Nội dung:


Phản hồi

© 2011 TuDienDanhNgon.vn
Xin ghi rõ nguồn khi phát hành lại thông tin.

© www.pupuneko.net